Podsumowanie dekady w kinie – 1950s
Podsumowanie mojego dotychczasowych przygód w kinie i telewizji lat 50, ale nie tylko.
W tej dekadzie w ZSRR przywrócono karę śmierci, odbył się pierwszy w historii wyścig Formuły 1, ostatecznie aprobowano Opus Dei jako instytutu świeckiego, wojska komunistycznej Korei Północnej rozpoczęły inwazję Korei Południowej, Radio Wolna Europa rozpoczęło nadawanie, Tenzin Gjaco został XIV dalajlamą a ludność na świecie wynosiła trochę ponad 2,5 miliarda ludzi (stan na rok 1950), uruchomiono pierwszą telewizję kablową (w Chicago), w Pradze otwarto pierwszą na świecie Izbę wytrzeźwień, ChRL oficjalnie zaanektowała Tybet, po raz pierwszy namalowano „zebrę” na przejściu dla pieszych, na antenie NBC zadebiutował pierwszy na świecie magazyn telewizji śniadaniowej, rozpoczęły się negocjacje między Izraelem a RFN w sprawie wypłaty odszkodowań za Holocaust (stanęło na 3 mld marek niemieckich), wykonano ostatni wyrok śmierci w Holandii, opatentowano kod kreskowy, nad Londynem utworzył się wielki smog (śmierć poniosło 12 tysięcy osób), wystawiono po raz pierwszy sztukę Agathy Christie Pułapka na myszy, w Nowym Jorku po raz pierwszy publicznie zaprezentowano kalkulator elektroniczny, po raz pierwszy podano dzieciom szczepionkę przeciwko polio, Joseph Murray i John Merrill dokonali pierwszego udanego przeszczepienia nerki (później ten pierwszy dokona pierwszej transplantacji nerki), wyprodukowano pierwszy odbiornik kolorowej telewizji (ekran 12”, cena 1000$), Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych wydał ustawę znoszącą segregację rasową w szkołach, w Wielkiej Brytanii opublikowano pierwszy tom Władcy Pierścieni, szczyt K2 w Himalajach został zdobyty po raz pierwszy (przez ekspedycję włoską), wydano po raz pierwszy Księgę Rekordów Guinnessa, w Londynie opublikowany został manifest podpisany wcześniej przez Alberta Einsteina i Bertranda Russella przeciwko używaniu broni jądrowej, Armia Czerwona zakończyła okupację Austrii, Rosa Parks w akcie obywatelskiego nieposłuszeństwa odmówiła ustąpienia miejsca w autobusie białemu mężczyźnie, w Egipcie islam stał się religią państwową (i kobiety uzyskały czynne oraz bierne prawa wyborcze), Pakistan stał się pierwszą na świecie republiką islamską, w Chicago zaprezentowano pierwszy magnetowid, fraza „In God we trust” stała się oficjalną dewizą Stanów Zjednoczonych, Adolf Hitler został urzędowo uznany za zmarłego, Ghana uzyskała niepodległość, nadawać zaczęła Litewska oraz Węgierska Telewizja Publiczna, na wyspie Malden na Pacyfiku Wielka Brytania przeprowadziła pierwszy test bomby wodorowej, ustalono związek raka z paleniem papierosów (raport dr. Leroya Burneya), w Iranie arabscy nacjonaliści obalili króla, ZSRR za drugim razem dał radę uruchomić sztucznego satelitę Sputnik 3, utworzono NASA, w Chinach uruchomiono pierwszy kanał telewizyjny, Francja przyjęła nową konstytucję (powstała V Republika, impulsem do dokonania zmian była wojna algierska), po raz pierwszy pojawiły się Smerfy (jako komiks), na Kubie Fidel Castro obalił dyktatora Fulgencia Batistę, Alaska została 49 stanem USA (trochę później Hawaje zostały 50), ZSRR przekazał Polsce stację polarną Oazis w Antarktyce, którą nazwano stacja im. A.B. Dobrowolskiego (od 1979 nie jest używana), Cypr uzyskał niepodległość, w ZSRR rozpoczęto niszczenie 21 857 teczek personalnych ofiar zbrodni katyńskiej (Notatka Szelepina), w Nowym Jorku zaprezentowano lalkę Barbie, w Tybecie wybuchło antychińskie powstanie (następnie premier Chin wydał dekret rozwiązujący rząd Tybetu), ukazała się pierwsza historyjka o przygodach Mikołajka (i komiks z Asteriksem), sfotografowano po raz pierwszy upadek meteorytu, Singapur uzyskał autonomię, otwarto połączenie telefoniczne między Europą a USA, Zgromadzenie Ogólne ONZ uchwaliło Deklarację Praw Dziecka (nie była jednak dokumentem wiążącym dla państw członkowskich) a w Waszyngtonie podpisano traktat antarktyczny (na mocy którego Antarktyka stała się obszarem międzynarodowych badań i pierwszą w świecie strefą wolną od broni jądrowej, obecnie trwa do 2041 roku).
Dwie uwagi na początek – podsumowania serialowego nie będzie, ponieważ widziałem niewiele. A to, co zobaczyłem, było głównie ciekawostką. Jedynie dwa tytuły się wyróżniają: I Love Lucy i Strefa mroku. Lucy nadal jest czołówką sitcomów, a Twilight Zone zaczęło się pod sam koniec dekady, więc nie chcę tego przypisywać tylko temu okresowi.
Podsumowania muzycznego też nie będzie. Od siebie mam tylko oczywistości: płytą dekady jest In the Wee Small Hours Franka Sinatry z 1955 roku. Znam ją od lat, wracam do niej faktycznie i to tyle. W piosenkach podobnie: odkryłem kilka rzeczy pokroju „I put a Spell on You”, ale realnie wracać będę do „Everday” czy „Johnny B. Good”.
KSIĄŻKI DEKADY
1950 – Teatrzyk Zielona Gęś (Konstanty Ildefons Gałczyński)
1951 – Stąd do wieczności (James Jones)
1952 – Hitler. Studium Tyranii (Alan Bullock)
1953 – Kieszeń pełna żyta (Agatha Christie)
1954 – Drużyna pierścienia (John Ronald Reuel Tolkien)
1955 – Koniec Wieczności (Isaac Asimov)
1956 – Stulecie chirurgów (Jürgen Thorwald)
1957 – Atlas zbuntowany (Ayn Rand)
1958 – Długi tydzień w Parkman (James Jones)
1959 – Nawiedzony Dom na Wzgórzu (Shirley Jackson)
KSIĄŻKI DEKADY
Atlas zbuntowany – Ayn Rand, 1957
Zły – Leopold Tyrmand, 1955
Ostatni brzeg – Nevil Shute, 1957
Stąd do wieczności – James Jones, 1951
Nawiedzony Dom na Wzgórzu – Shirley Jackson, 1959
Długi tydzień w Parkman – James Jones, 1958
Kantyczka dla Leibowitza – Walter M. Miller, 1959
Stulecie chirurgów – Thorwald, 1956
Koniec Wieczności – Isaac Asimov, 1955
Hitler. Studium Tyranii – Alan Bullock, 1952
FILMY DEKADY
FilmWeb
- Afsana (1951)
- Dwunastu gniewnych ludzi (1957)
- Mother India (1957)
- Świat Apu (1959)
- Włóczęga (1951)
- Podzielone miasto (1950)
- Munimji (1955)
- Lonelyhearts (1958)
- Ostatni z gniewnych (1959)
- Świadek oskarżenia (1957)
FilmWeb
- Dwunastu gniewnych ludzi
- Siedmiu samurajów
- Pół żartem, pół serio
- Okno na podwórze
- Pociąg
- Deszczowa piosenka
- Rzymskie wakacje
- Bulwar Zachodzącego Słońca
- Siódma pieczęć
- Popiół i diament
IMDb
- 12 Angry Men
- Seven Samurai
- Rear Window
- Sunset Boulevard
- Witness for the Prosecution
- Paths of Glory
- Singin’ in the Rain
- Ikiru
- North by Northwest
- Vertigo
RateYourMusic
- 12 Angry Men
- Seven Samurai
- Sunset Blvd.
- Rear Window
- Ikiru
- Tokyo Story
- The Seventh Seal
- Vertigo
- The Human Condition I: No Greater Love
- Paths of Glory
MÓJ TOP 100
- Bulwar Zachodzącego Słońca
- Złotoręki
- Światła rampy
- Deszczowa piosenka
- Kanał
- Popiół i diament
- Dotyk zła
- Atak!
- Cień człowieka
- Długi tydzień w Parkman
- Anatomia morderstwa
- Pół żartem, pół serio
- Rio Bravo
- Kotka na gorącym, blaszanym dachu
- Ostatni brzeg
- Tokijska opowieść
- Cena strachu
- Dola człowiecza I – Nie ma większej miłości
- Dola człowiecza II – Droga do wieczności
- Ścieżki chwały
- Hiroszima, moja miłość
- Wariacje animacji
- Umberto D.
- Buntownik bez powodu
- Wszyscy jesteśmy mordercami
- Kuzyni
- Noc i miasto
- Ewa chce spać
- Pustka
- Poszukiwacze
- Most na rzece Kwai
- Eroica
- Jim Ringo
- Urodzeni wczoraj
- Piękny i zły
- Okno na podwórze
- Na nabrzeżach
- Siedmiu samurajów
- Mały uciekinier
- Wałkonie
- Dzień, w którym zatrzymała się Ziemia
- Biały kanion
- Zapomniani
- Thunder on the Hill
- Chcę żyć!
- Ucieczka w kajdanach
- Piętno śmierci
- Zawsze jest piękna pogoda
- Człowiek na torze
- Zmierzch nad Tokio
- Płynące chmury
- Dementia
- Na wschód od Edenu
- 400 batów
- Głos góry
- The Prowler
- Opowieści Hoffmanna
- Sabrina
- Gorzkie zwycięstwo
- Terror in a Texas Town
- Mieć i nie mieć
- Wielki kartel
- The Steel Helmet
- Wąska krawędź
- M jak morderstwo
- Wojna światów
- Crime Wave
- Człowiek w połowie drogi
- To może się zdarzyć każdemu
- Człowiek, który się nieprawdopodobnie zmniejsza
- Białe noce
- Herbata i sympatia
- Odds Against Tomorrow
- Nazarin
- Pociąg
- Niewłaściwy człowiek
- Pętla
- Ósmy dzień tygodnia
- Wolne miasto
- Dom pani Tellier
- Herbaciarnia „Pod Księżycem”
- Zabójstwo
- Życie na szali
- Anastazja
- Ludzie z pustego obszaru
- Żabi wieczór
- Czarny dzień w Black Rock
- Słodki zapach sukcesu
- W samo południe
- Asfaltowa dżungla
- Baza ludzi umarłych
- Stalag 17
- Rififi
- 15:10 do Yumy
- Słomiany wdowiec
- Bannion
- Sprawcy nieznani
- As w potrzasku
- Baza ludzi umarłych
- Karmazynowy pirat
Najnowsze komentarze